Mỗi giáo viên quy định một kiểu: bài này cấm AI, bài kia cho dùng, có bài chỉ nói “được tham khảo”. Học sinh rất khó biết ranh giới nằm ở đâu.
Giải pháp là dùng một thang mức độ sử dụng AI thống nhất cho từng nhiệm vụ.
Thang gợi ý
- Mức 0 – Không AI: Học sinh tự làm hoàn toàn.
- Mức 1 – AI giải thích: AI chỉ giúp hiểu khái niệm, yêu cầu.
- Mức 2 – AI gợi ý: AI cho ý tưởng, từ khóa, hướng làm.
- Mức 3 – AI phản biện: Học sinh làm trước, AI góp ý sau.
- Mức 4 – AI đồng sáng tạo: AI hỗ trợ tạo sản phẩm, học sinh lựa chọn và chỉnh sửa.
- Mức 5 – AI mở rộng: Được dùng AI ở nhiều bước nhưng phải kiểm chứng và khai báo.
CÂU LỆNH
Bạn hãy đóng vai chuyên gia giáo dục, thiết kế đánh giá và AI literacy.
Tôi sẽ cung cấp một nhiệm vụ học tập. Hãy xác định học sinh được phép sử dụng AI đến mức nào theo thang 0–5 sau:
Mức 0: Không dùng AI.
Mức 1: AI chỉ giải thích.
Mức 2: AI được gợi ý.
Mức 3: Học sinh làm trước, AI phản biện sau.
Mức 4: AI đồng sáng tạo, học sinh phải lựa chọn và chỉnh sửa.
Mức 5: AI được dùng rộng nhưng phải kiểm chứng, khai báo và bảo vệ sản phẩm.
Thông tin
- Cấp học: …
- Lớp: …
- Môn: …
- Chủ đề: …
- Mục tiêu/Yêu cầu cần đạt: …
- Sản phẩm học sinh phải nộp: …
- Năng lực tôi muốn đánh giá: …
- Nhiệm vụ cụ thể:
[DÁN NHIỆM VỤ TẠI ĐÂY]
Hãy thực hiện
1. Chọn mức AI phù hợp
Nêu:
- AI Level đề xuất: …
- Vì sao chọn mức này.
- Nếu dùng AI nhiều hơn thì phần năng lực nào có nguy cơ bị AI làm thay.
2. Xác định rõ ranh giới
Tạo bảng:
| AI được làm | Học sinh phải tự làm | Không được làm |
Không sử dụng những câu mơ hồ như “được dùng AI hợp lý”.
3. Nếu nhiệm vụ có nhiều giai đoạn
Có thể quy định mức khác nhau:
| Giai đoạn | AI Level | Quy định |
| Tìm ý | … | … |
| Làm sản phẩm | … | … |
| Phản biện | … | … |
| Kiểm tra hiểu | … | … |
Ví dụ có thể là:
M2 → M4 → M3 → M0
4. Tạo thẻ AI Level đặt ngay trên bài tập
Viết tối đa 50 từ, ví dụ:
AI LEVEL 3 – PHẢN BIỆN
✓ Em phải làm trước.
✓ Được nhờ AI góp ý, tìm điểm yếu.
✗ Không nhờ AI làm toàn bộ từ đầu.
✓ Nêu ít nhất một điều em đã sửa sau phản hồi AI.
5. Tạo mẫu khai báo AI ngắn
- Công cụ đã dùng: …
- AI giúp tôi: …
- Tôi đã sửa/kiểm chứng: …
- Phần tôi tự chịu trách nhiệm: …
6. Tạo một checkpoint xác thực
Sau khi nộp bài, tạo 2–3 câu hỏi ngắn để kiểm tra học sinh có thật sự hiểu sản phẩm hay không.
7. Kiểm tra lần cuối
Đảm bảo:
- Mức AI phù hợp mục tiêu học tập.
- Không cấm AI chỉ vì lo ngại chung chung.
- Không cho AI làm thay năng lực đang cần đánh giá.
- Học sinh biết rõ được làm gì và không được làm gì.
- Không yêu cầu khai báo hoặc lưu minh chứng quá rườm rà.
- Không dùng việc “có sử dụng AI” làm căn cứ duy nhất để kết luận gian lận.
Cuối cùng, hãy xuất một phiên bản một trang để giáo viên có thể dùng trực tiếp.
